بررسی تفاوت میان عواطف، احساسات و مود

در این مطلب قصد داریم به بررسی تفاوت میان عواطف و احساسات بپردازیم. انتقال احساسات درونی به وسیله ی کلمات کار آسانی نیست و همین مسئله باعث سردرگم کننده بودن این موضوع می شود. عبارات عواطف، احساسات و خلق و خو (مود) اغلب به جای هم مورد استفاده قرار می گیرند. اگرچه این ها به شدت به هم نزدیکند اما بین شان تفاوت اساسی وجود داشته و درک این تفاوت حائز اهمیت است.

عواطف چیست؟

اساسا عواطف فیزیکی و غریزی هستند. آنها در طی سالیان سال تکامل در ژن های ما برنامه نویسی شده اند. با اینکه پیچیده بوده و حاوی انواع مختلفی از واکنش های فیزیکی و شناختی می باشند ( که بسیاری از آنها همچنان به خوبی درک نشده اند) اما هدف اصلی آنها تولید پاسخ یا واکنشی خاص نسبت به یک محرک است.

مثلا تک و تنها در جنگلی هستید که یک دفعه شیر می بینید و فورا می ترسید. عواطف یا هیجانات را می توان به وسیله ی جریان خون، فعالیت مغزی، حالات صورت و وضع بدن اندازه گیری کرد و سنجید.

نکته ی مهم: احساسات توسط سیستم لیمبیک، مرکز پردازش عاطفی مان، اجرا و پردازش می شوند. این یعنی آنها غیرمنطقی و نامعقول هستند چراکه سیستم لیمبیک از نئوکورتکس جداست. نئوکورتکس بخشی از مغز است که با افکار آگاهانه، منطق و تصمیم گیری سروکار دارد.

مایل بودیم لیستی از عواطف که به صورت جهانی شناخته شده اند در اختیارتان قرار دهیم، اما متاسفانه چنین لیستی وجود ندارد. ویلیام جیمز براساس واکنش های بدن ۴ عاطفه ی اصلی مطرح کرده: ترس، اندوه، عشق و خشم. پاول اکمن عواطف را بر ۶ قسم می داند: خشم، انزجار، ترس، شادی، ناراحتی و تعجب. در کتاب Passion and Reason، ریچارد و برنیس لازاروس عواطف را ۱۵ نوع می دانند: تجربه زیبایی شناسی، خشم، اضطراب، دلسوزی، افسردگی، حسادت، ترس، قدردانی، گناه، شادی، امید، حسادت، عشق، غرور، آسودگی، ناراحتی و خجالت. از سوی دیگر روانشناسان ۲۷ دسته بندی برای عواطف دارند: تحسین، ستایش، قدردانی زیبایی، سرگرمی و لذت، خشم، اضطراب، ترس، ناجور بودن، بی حوصلگی، آرامش، سردرگمی، تحقیر، هوس، ناامیدی، انزجار، درک و همدلی، شیفتگی، حسادت، هیجان، ترس، گناه، وحشت، علاقه، شادی، نوستالژی، غرور، آسودگی، عشق، ناراحتی، رضایت، میل جنسی، تعجب، همدردی و پیروزی.

احساسات چیست؟

احساسات از سویی دیگر در سرمان هستند. احساسات ارتباطات ذهنی و واکنش هایی نسبت به عاطفه هستند، که شخصی بوده و از طریق تجربه کسب می شوند.

در زبان انگلیسی بیش از ۴ هزار احساس وجود دارد. اکثر افراد به آسانی می توانند حداقل ۵۰۰ تای آنها را تشخیص دهند اما وقتی از آنها خواسته می شود عواطف را لیست کنند، فقط ۵ الی ۱۰ مورد به ذهن شان می رسد. عواطف ابتدا به وجود آمده و جهانی هستند. اینکه پس از آن فرد چه احساس یا احساساتی پیدا می کند در میان افراد و بسته به شرایط متغیر است چراکه احساسات توسط فطرت و تجربیات هر انسان در او شکل می گیرند. دو نفر ممکن است یک احساس را تجربه کنند اما برچسب اسمی متفاوتی به آن بزنند. مثلا شما در باغ وحش هستید و شیری را پشت میله ها می بینید، در این حالت ممکن است احساساتی همچون کنجکاوی، ستایش و یا ناراحتی و اوقات تلخی را تجربه کنید.

خلق و خو یا مود چیست؟

در روانشناسی، مود یک حالت عاطفی است. برخلاف عواطف و احساسات، مودها کمتر مشخص بوده، شدت شان کمتر است و احتمال اینکه تحریک شده یا توسط یک محرک یا رویداد خاص بروز کنند کمتر است. مودها اغلب یا تاثیر مثبت دارند یا منفی. به بیان دیگر، مردم معمولا راجع به این صحبت می کنند که مود خوبی دارند یا مود بدی.

نقطه نظری در مورد تفاوت اساسی میان عواطف و احساسات

عواطف رویداد محور هستند حال آنکه احساسات رفتارهایی هستند که آموخته شده و اغلب نمایان نیستند مگر یک عامل یا رویداد خارجی تحریک شان کند. مثلا برخلاف شادی (که یک احساس است)، وجد (که یک عاطفه است) در بردارنده ی کمی آگاهی شناختی است _بدون اینکه آگاهانه تصمیم بگیریم  حس خوبی داریم_ و دوام بیشتری دارد. از سوی دیگر شادی معمولا به شرایط و عوامل خارجی بستگی دارد. وجد چیزی است که عمیق تر تجربه می کنیم، حالتی است که لزوما وابسته به شرایط خارجی نیست. اما شادی حالتی ذهنی است که بر شرایط مبتنی است، برخلاف وجد که حسی درونی بوده و کاری به شرایط ندارد.

مثال هایی از عواطف و احساسات و فرق میان شان

عواطفاحساسات
عواطف به ما می گویند که از چه چیزی خوشمان می آید و از چه چیزی بدمان می آیداحساسات به ما می گویند چطور زندگی کنیم
عواطف می گویند: ” کارهای خوب و بد وجود دارند”احساسات می گویند: “طریقه ی درست و غلطی برای زندگی کردن وجود دارد”.
عواطف می گویند: ” دنیای خارجی اهمیت دارد”.احساسات می گویند: ” عواطفت اهمیت دارند”
عواطف نگرش ابتدایی ما را نسبت به واقعیت تعیین می کنند.احساسات نگرش بلند مدت ما را نسبت به واقعیت تعیین می کنند.
عواطف ما را نسبت به خطرات آنی آگاه ساخته و ما را برای دست به کار شدن آماده می کنند.احساسات ما را نسبت به خطرات پیش بینی شده آگاه ساخته و ما را برای دست به کار شدن آماده می کنند.
عواطف در پی نجات فوری ذهن و بدن هستنداحساسات در پی نجات طولانی مدت ذهن و بدن هستند
عواطف شدید اما موقتی هستنداحساسات شدت شان کمتر بوده اما پایدارترند
ترس یک عاطفه استنگرانی یک حس است
جذب شدن یک عاطفه استعشق یک احساس است

 

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید